Aylardır süren Covid-19 pandemisinden en fazla etkilenen organlarımızın başında gözlerimiz geliyor. Uzun saatler süren dijital toplantılar ya da uzaktan eğitim nedeniyle saatlerce ekrana kilitlenmek gerek yetişkinlerde gerekse çocuklarda göz şikayetlerini artırdı. Acıbadem Bakırköy Hastanesi Göz Hastalıkları Uzmanı Dr. Emel Çolakoğlu, halk arasında ‘göz migreni’ olarak tanımlanan; göz küresinde başlayan ve aynı taraf baş yarısına yayılan keskin ağrının giderek daha fazla kişide görüldüğünü belirterek, bazı kuralların ihmale gelmeyeceğini söylüyor. Göz Hastalıkları Uzmanı Dr. Emel Çolakoğlu, pandemide yaygınlaşan göz şikayetleri ve alınması gereken önlemleri anlattı, önemli uyarılar ve önerilerde bulundu.

Şiddetli baş ağrısıyla yaşam kalitesini önemli ölçüde düşüren migren, artık gözlerde de önemli bir sorun haline geldi. Acıbadem Bakırköy Hastanesi Göz Hastalıkları Uzmanı Dr. Emel Çolakoğlu, halk arasında ‘göz migreni’ olarak adlandırılan hastalığın, pandemi sürecinde aylardır gözlerin yoğun şekilde aktif kullanılmasıyla giderek yaygınlaştığını belirterek “Gerek yetişkinlerde gerekse çocuklarda bilgisayar başında geçen sürenin artmasına bağlı olarak göz kırpma sayısında azalma, uyku sürelerinde kısalma, ekrandan yansıyan mavi ışık yoğunluğu ve klima gibi nedenlerle göz kuruluğu, gözlerde yanma, batma, acıma ve sulanma şikayetleri son zamanlarda yoğunlaştı. Ayrıca uyku düzensizliği ve stres ile tetiklenen ve göz çevresinde başlayan ağrılar, başa da yayılıyor. Göz migreni olarak tanımlayabileceğimiz bu durum aynı zamanda gözde ışıklanma, ışıklar etrafında çizgilerle kendini gösteriyor ve başa da yayılan keskin ağrılar yaşam kalitesini düşürüyor, konsantrasyonu engelliyor.” diyor.

Göz sağlığı için bu kurallar kritik önem taşıyor!

Covid-19 pandemisi sürecinde evden çalışma, dijital toplantılar, uzaktan eğitim esnasında göz sağlığı için gerekli kuralların ihmal edilebildiğini, bu nedenle göz hastalıklarında artış görüldüğünü vurgulayan Dr. Emel Çolakoğlu, uzun süreli yakın odaklanmanın özellikle gelişim çağındaki çocuklarda uyum kuvvetini zorladığını ve miyopinin ilerlemesine yol açtığını söylüyor. Gün içerisinde mutlaka gözlerin kapatılarak dinlendirilmesi, ekran başında göz kırpmanın unutulmaması, ekran aydınlatmasının ortamdan daha düşük seviyede tutulması, gözlerimizle ekran arasında mesafenin 50-55 cm olmasına özen gösterilmesi ve monitör üzerinden 20 dakikada bir 20 saniye süre ile 5-6 metre uzağa odaklanılması gerektiğini vurgulayan Göz Hastalıkları Uzmanı Dr. Emel Çolakoğlu, bu önlemlerin göz sağlığını korumak için kritik önem taşıdığını söylüyor.

Sağlıklı beslenme ve kaliteli uyku şart!

Göz sağlığını korumak için; çevresel önlemlerin yanı sıra sigarasız ortam, kaliteli ve yeterli uyku ile sağlıklı beslenme de olmazlar olmazlar arasında önde geliyor. Dr. Emel Çolakoğlu, iyi havalandırılmış ve ışıksız bir odada ortalama 7-8 saat uyumanın tüm bedenimizi olduğu gibi gözlerimizi de dinlendireceğini belirtirken; sağlıklı ve dengeli beslenmenin, özellikle de havuç, portakal, lahana, ıspanak gibi besinlerin sofralardan eksik edilmemesi gerektiğini kaydediyor.

 Göz kızarıklığı deyip geçmeyin!

Gözlerde en sık rastlanan şikayetler arasında yer alan; kızarıklık, çapaklanma, sulanma ve batmaya neden olan konjoktivitin, Covid-19 hastalarının yüzde 1-3’ünde gelişebildiğini; genellikle konjoktivit ile eş zamanlı ateş ve halsizlik ile çocuklarda ishal de görülebildiğini belirten Göz Hastalıkları Uzmanı Dr. Emel Çolakoğlu “Gözde benzer şikayetler oluştuğunda etken bakteriler, diğer virüsler ve alerji de olabileceğinden, bu nedenle hekim kontrolü çok önem taşımaktadır” diyor. Dr. Emel Çolakoğlu, Covid-19’un gözler yoluyla bulaşmaması için kontakt lens yerine gözlük kullanılması, gözlerin ovuşturulmaması, el hijyenine özen gösterilmesi ve kağıt havlu kullanılmasının önemli olduğunu belirterek şöyle konuşuyor: “Bu virüsün gözümüze bulaşması iki yolla oluyor. Üstünde virüs bulunan bir eşyaya örneğin masaya ya da kapı koluna dokunulduktan sonra gözler ellendiğinde virüs bulaşıyor. Bazen de karşımızdaki kişinin öksürüğü, hapşırığı ya da yüksek sesle konuşması sırasında etrafa saçılan virüsler, gözümüze giriyor.

Gözlük camlarının buğulanmaması için!

Maske takarken gözlük kullanmak kimi zaman rahatsız ediyor. Dr. Emel Çolakoğlu, maskeden dolayı gözlük camlarının buğulanmaması için şu önerilerde bulunuyor:

• Maskenin telli kısmını üstte tutarak burnunuza göre sıkıştırabilir; çift taraflı bant ile yapıştırabilirsiniz.
• Optiklerden gözlük camının buğusunu önleyici sprey veya bez temin edebilirsiniz. Ancak camın yansıma önleyici özelliğinin bozulmaması için sık kullanmayın.
• Gözlük camınıza buğu önleyici kaplama yaptırabilirsiniz.
• Gözlük camlarını günde iki kez sıvı sabun ile yıkayabilirsiniz. Yıkadıktan sonra kendiliğinden kurumaya bırakılmalıdır. Sabunlu su cam üzerinde ince bir film tabakası bırakacak ve yüzey gerilimini düşürerek su moleküllerinin buğu tabakası oluşturmasını engelleyecektir.

Her ne kadar yüz yüze eğitime kademeli olarak geçiş yapıldıysa da pek çok ders hala internet üzerinden, yani uzaktan yapılmaya devam ediyor. Çocukların gün içerisinde bilgisayar başında geçirdikleri süre hiç de az değil. Bu da çocuklarda “miyopi” yani uzağı görememe sorununu giderek yaygınlaştırıyor.

Miyopide, göz yapısının önden arkaya normalden daha uzun olduğunu veya kornea tabakasının, yani gözün öndeki şeffaf tabakasının daha dik bir şekilde öne doğru kavisli olduğunu belirten Anadolu Sağlık Merkezi Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Yusuf Avni Yılmaz, “Yapılan araştırmalar son yıllarda, miyopinin çocuklar arasında daha yaygın hale geldiğini gösteriyor. Araştırmalar; yakın odaklı faaliyetlerle uğraşan, bilgisayar çalışması, video oyunları ve okuma gibi kapalı alanlarda daha fazla zaman geçiren çocukların, dışarıda daha fazla zaman geçirenlere göre daha yüksek miyopi oranlarına sahip olduğunu gösteriyor. Pandemi sürecinde özellikle online eğitim gören çocukların göz şikayetlerinin tetiklendiğini görüyoruz. Çocukların göz muayeneleri ihmal edilmemeli” dedi.

Miyopinin, bazı durumlarda gözlük, kontakt lens veya ameliyatla düzeltilebildiğine dikkat çeken Anadolu Sağlık Merkezi Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Yusuf Avni Yılmaz, “Miyopi olan kişilerde glokom (Göz tansiyonu), retina yırtığı gibi bazı göz hastalıklarının olma riski de diğer kişilere göre daha yüksektir” dedi. Çocuğunda miyopi gibi kırma kusuru olan ailelerin özellikle her muayenede çocuğunun göz numarasında artma oluyorsa ilk sordukları sorunun bu sorunu durdurmanın bir yolu olup olmadığı olduğunu söyleyen Op. Dr. Yusuf Avni Yılmaz, “Doktorlar, çocuklarda miyopinin ilerlemesini yavaşlatmanın yollarını arıyorlar. Miyopi geri döndürülemezken, tedavinin amacı daha da kötüye gitmesini önlemek” şeklinde konuştu.

Ders dışı zamanlarda çocuğun ekrandan uzak kalması önemli

Günümüzde pandemi nedeniyle çocuklar daha fazla bilgisayar karşısında vakit geçiriyorlar. Bu durum dikkate alındığında miyopinin daha önemli hale geldiğinin altını çizen Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Yusuf Avni Yılmaz, “Çocukların, derslerinden geri kalan zamanlarda olabildiğince daha fazla dışarıda, açık havada zaman geçirmesini sağlamak gerekir. Bilgisayarlarda veya diğer dijital cihazlarda ekran süresini, zorunlu haller dışında (uzaktan eğitim vs) dışarıda geçirdiği zamanla dengeleyerek, çocuğun miyopisini sınırlandırmak ve büyüdükçe görmesini korumaya yardımcı olmak mümkün” önerisinde bulundu.

Göz damlaları ve özel kontakt lensler miyopiyi tedavi ediyor

Göz damlalarının düzenli kullanılmasının miyopinin ilerlemesini yavaşlatabildiğini belirten Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Yusuf Avni Yılmaz, “Tam olarak nasıl ilerlemeyi yavaşlattığı bilinmese de, gözün ön ve arkası arasındaki uzunluğun artmasını engellediği düşünülüyor” dedi. Özel kontakt lenslerin 6-12 yaş arası miyopi olan çocuklar tarafından kullanılabileceğine dikkat çeken Op. Dr. Yusuf Avni Yılmaz, “Çok odaklı kontakt lensin farklı odak alanları vardır. Bu tür bir lensi, içlerinde birden fazla daire bulunan bir tasarımı vardır. Lensin merkezi bulanık uzak görüşü düzeltirken, merceğin dış kısımları çocuğun çevresel (yan) görüşünü bulanıklaştırır. Bulanık yan görmenin göz büyümesini yavaşlattığı ve miyopiyi sınırladığı düşünülüyor. Ancak kontakt lens kullanımı, gözlük kadar güvenli değildir. Kontakt lens kullanan erişkinler dahi bunlarla ilgili sorun yaşarken çocuklar için ayrıca titizlik gösterilmelidir. Çünkü kontakt lense bağlı kornea enfeksiyonları ciddi görme problemleri ile sonuçlanabilir” açıklamasında bulundu.

Geceleri takılan özel lensler çocuk uyurken korneasını düzeltmeye yardım ediyor

Bulanık uzak görüşü düzeltmek için gece boyunca takılan lensler olduğunu söyleyen Op. Dr. Yusuf Avni Yılmaz, “Bu lensler, çocuk uyurken korneasını düzleştirir. Ertesi gün, yeniden şekillendirilmiş korneadan geçen ışık tam olarak retinaya düşer ve uzaktaki görüntülerin daha net görünmesini sağlar. Ancak bu lensleri takmak görüşü sadece kısa bir süre için iyileştirir. Lens takmayı bıraktığınızda, kornea yavaşça normal şekline döner ve miyopi geri gelir ancak yine de miyopinin ilerlemesinde bir miktar kalıcı azalma sağlayabilir” şeklinde konuştu.